Hepgor gwe-lywio

Tirlun a Bywyd Gwyllt

Y Dirwedd a Bywyd Gwyllt

Mae'r ddynoliaeth wedi effeithio ar Fargam ers cyn cof ac wedi parhau i wneud hynny ar hyd y canrifoedd, fel na ellir dweud bod llawer yn y parc erbyn hyn yn gwbl naturiol.

Erbyn hyn, bydd y naturiaethwr yn gweld patrwm o gynefinoedd planhigion sy'n deillio o reolaeth amaethyddol a phlannu tirlunio. Mae'r coetiroedd llydanddail, conifferaidd a chymysg, y prysg, y glaswelltir, y gors, y llynnoedd a'r nentydd yn cynnig cefn gwlad amrywiol, sy'n gwrthgyferbynnu'n llwyr â Phort Talbot ddiwydiannol.

Rolling Parchland

Yn ddaearegol, mae'r parc ar y mesurau glo. Y llystyfiant nodweddiadol yn y mesurau glo ar dir isel yn ne Cymru yw coetiroedd derw, bedw a gwern yn bennaf. Cyn y rhyfel diwethaf, roedd y rhan fwyaf o'r coetir hwn o fewn terfynau'r parc ac roedd y llethrau moel ar y pen dwyreiniol wedi'u gwisgo â choed. Yn ystod y rhyfel, roedd y galw cenedlaethol am goed wedi arwain at ddatgoedwigo'r llethrau, a newidiodd y dirwedd.

Shady footpaths

Mae'r diffyg ymyrraeth gymharol, ac amrywiaeth mawr y cynefinoedd wedi hybu amrywiaeth eang o blanhigion ac anifeiliaid yn y parc.

Ymhlith y mamaliaid mwyaf cyffredin y mae llwynogod, moch daear, ysgyfarnogod, gwiwerod llwyd, llygod y gwair a chwistlod. Mae gwahaddod niferus yn rhan isaf y parc, ac mae hynny'n amlwg wrth weld pridd y wadd.


Weithiau, gellir gweld gwiberod yn bolaheulo yn yr haul ar y creigiau neu'r ardaloedd gwair byr. Mae'r parc yn cynnal amrywiaeth cyfoethog o adar, gan gynnwys adar cyffredin y coetir megis delor y cnau, sgrech y coed a'r titw tomos las, ac adar y rhostir megis clochdar y cerrig a bras y cyrs. Rydym yn ffodus bod gennym boblogaeth lewyrchus o ehedyddion yn y parc, ond yn anffodus mae eu niferoedd yn disgyn ledled y wlad. Gwelir y boncath, yr hebog a'r gwalch glas yn hofran uwch ben tiroedd y parc hefyd, yn chwilio am famaliaid bach.


Mae'r llynnoedd yn gartref i'r alarch dof, y gwtiar, gwyddau Canada, hwyaid gwylltion, hwyaid copog a hwyaid pengoch, a chaiff y sylwedydd craff ac amyneddgar weld glas y dorlan ger y nentydd.